Co oznacza współczynnik oporu dyfuzyjnego μ dla EPS?

Nie należy mylić greckich symboli μ i λ. Lambda opisuje przewodzenie ciepła, a μ dotyczy pary wodnej. Dwie płyty o podobnej lambdzie nie muszą mieć identycznego oporu dyfuzyjnego. Również wyższe μ nie dowodzi lepszej lub gorszej izolacji cieplnej. Dobór powinien rozdzielać te funkcje, zamiast sprowadzać wszystkie właściwości do jednego określenia oddychający.

Opór rzeczywistej warstwy zależy nie tylko od materiału, ale też od jej grubości. Dla jednorodnej warstwy sd = μ × d, gdzie d podaje się w metrach. Wynik sd także jest w metrach i oznacza równoważną dyfuzyjnie grubość powietrza. Płyta o większej grubości ma większe sd przy tym samym μ. Sam współczynnik materiałowy nie opisuje więc pełnego układu.

Załóżmy μ = 40 i grubość EPS 15 cm. Otrzymujemy sd = 40 × 0,15 = 6 m. Gdy grubość wzrośnie do 20 cm, sd wyniesie 8 m. To przykład rachunku dla przyjętego μ. Nie oznacza, że każda płyta EPS ma wartość 40. Podobnie nie można porównywać sd cienkiej membrany z samym μ styropianu, bo są to wielkości o różnych jednostkach i znaczeniu.

Właściwość może być podana w deklaracji, karcie technicznej lub dokumentacji służącej do projektowania. Dla części płyt spotyka się przedział, na przykład μ od 20 do 40. Taki zapis trzeba stosować zgodnie z zasadami analizy. Nie należy samodzielnie wybierać wartości, która daje najkorzystniejszy wynik. W zależności od układu niekorzystna może być inna granica przedziału.

Dokument powinien dotyczyć dokładnej odmiany materiału. Nie należy przenosić μ z XPS na EPS ani z płyty bez okładziny na wyrób laminowany. Okładzina może istotnie zmieniać opór całego produktu. Ważna jest też aktualna wersja danych. Jeśli właściwość nie została określona w danym dokumencie, brak wpisu nie oznacza zerowego oporu wobec pary.

Dyfuzja pary zależy od warunków po obu stronach przegrody i oporów kolejnych warstw. Jednocześnie rozkład temperatury wynika z ich właściwości cieplnych. Analiza kondensacji łączy te zagadnienia. Nie da się rozstrzygnąć ryzyka tylko przez odczytanie μ styropianu. Trzeba uwzględnić mur, tynki, membrany, pokrycie i warunki wnętrza oraz otoczenia.

Dołożenie EPS od zewnątrz zmienia temperatury w istniejącej ścianie i jej opór dyfuzyjny. Wynik zależy od pełnego układu. Prosta zasada, że każda kolejna warstwa musi mieć mniejsze μ, nie zastępuje obliczenia. Liczy się również grubość, czyli sd, oraz możliwość wysychania. Przy mokrym murze lub nietypowym rozwiązaniu potrzebna może być dokładniejsza analiza niż standardowy prosty model.

Przepływ pary przez materiał różni się od ruchu powietrza przez szczelinę. Ten drugi może przenosić wilgoć inną drogą i nie wynika wprost z μ płyty. EPS ułożony na styk nie tworzy automatycznie szczelnej warstwy powietrznej. Trzeba rozwiązać połączenia przy oknach, stropach i instalacjach. Większy opór dyfuzyjny nie naprawi otwartej szczeliny.

Ściana nie zastępuje też zaprojektowanej wymiany powietrza w pomieszczeniu. Wentylacja ma usuwać nadmiar wilgoci i zapewniać odpowiednie warunki użytkowania. Nie należy ograniczać jej na podstawie stwierdzenia, że użyto materiału paroprzepuszczalnego. Z drugiej strony dobry system wentylacyjny nie usuwa potrzeby poprawnego projektu warstw. Oba zagadnienia należy sprawdzić osobno i skoordynować.

μ ma znaczenie wtedy, gdy jest potrzebne do analizy wilgotnościowej. Nie stanowi samodzielnego rankingu jakości styropianu. Do wyboru dochodzą lambda, grubość, przeznaczenie i właściwości mechaniczne. W fundamencie ważne są także parametry kontaktu z wodą. Materiał o korzystnym μ może być niewłaściwy w danym miejscu z zupełnie innej przyczyny, na przykład z powodu niedostatecznego ściskania.

Producentami EPS są między innymi Arsanit, Paneltech, Genderka i Swisspor. Ich konkretne płyty należy porównywać na podstawie dokumentów i wymagań projektu. W zestawieniu warto oddzielić λ, μ, sd oraz nasiąkliwość. Taki porządek chroni przed pomyleniem przepływu ciepła, pary, powietrza i wody, które w budynku wymagają różnych rozwiązań.